Superfood wondermiddelen bestaan niet

Deze morgen las ik een email van verjongingscoach Jesse Van Der Velde waarin hij beweert dat het Nederlandse Voedingscentrum superfood als onzin bestempelt: "Voedingscentrum gaat de mist in over Superfoods".

Jesse gaat dan te keer tegen het Voedingscentrum dat ze info moeten geven over wat WEL goed is, en hij schrijft een wat hij noemt onderbouwing over Superfoods. Het lijkt echter meer op een ondergraving.

Het Voedingscentrum geeft voorlichting over voedsel en voeding, vindt zijn ontstaan in de tweede wereldoorlog om in te spelen op de voedselschaarste. Het is ook de drijvende kracht achter "de schijf van 5", de Nederlandse variant van de Belgische voedselpyramide waar – niet zoals in paleo – granen en pasta aan de basis liggen. Duidelijk een nuttig instrument in de tweede wereldoorlog, nu een krachtig orgaan dat een ganse bevolking in een bepaalde richting kan duwen.

Jesse van der Velde is in Nederland bekent als "Verjongingscoach" en schrijver van het op het Internet populaire Groene Smoothies receptenboek: waar je in minder dan 5 minuten lekkere recepten mee klaarmaakt (over smaken valt niet te twitsen…). … Zodat je snel flink wat groenten en fruit aan je dagelijks eten zal toevoegen.

Waar ziet Jesse het Voedingscentrum de mist ingaan?

Even beginnen met wat het Voedingscentrum zegt (6 maart 2014) en waarop Jesse reageert:

"Wondermiddelen bestaan niet… De geclaimde gezondheidseffecten van voedingsmiddelen zoals kokosvet, algenextracten en hennepzaad zijn onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd. … "De beste manier om alle verschillende voedingsstoffen binnen te krijgen die je nodig hebt, is om elke dag volop te variëren. Vooral voor groente en fruit is dit belangrijk."

Het Voedingscentrum herhaalt wat jij en wij als neopaleo en strikte paleo eters al wisten: groenten en fruit liggen aan de basis van een gezonde voedselpyramide:

Ook Jesse schrijft dat wondermiddelen niet bestaan en dat een gezond lichaam voortkomt uit een gezond en gevarieerd voedingspatroon. Dus waar is Jesse het dan niet mee eens? Onzin toch: beiden zeggen hetzelfde: eet gevarieerd!

Jesse vermeldt dat volgens hem de positieve werking van de superfoods wel wetenschappelijk bewezen is. Echter in zijn bijna 2000 woorden lange artikel vind ik geen enkele verwijzing naar wetenschappelijk onderzoek waar 1 superfood wordt ingeschakeld ter genezing van 1 of andere ziekte. Een duidelijke illustratie van wat het Voedingscentrum zegt. Flink wat verwijzingen naar allerlei wetenschappelijke literatuur, maar nergens een wetenschappelijk onderzoek dat mij doet besluiten: ok, dit superfood werkt, dus ga ik het ook kopen.

Het gevaar van zulke artikelen, zoals dat van Jesse, is dat je wel degelijk kan meegesleept worden in de hype. Zo staat er hier in mijn keukenkast een fles van 1 liter biologische “superfood” kokosolie… Ongebruikt omdat mijn vrouw het spul niet in haar gerechten wil en ze verder nog steeds niet kan geloven hoe iemand zoals ik in al die mediahype kan trappen. Inderdaad: mediahype kan je gezondheid schaden.

Waar gaat het Voedingscentrum wel de mist in?

Het Voedingscentrum wordt bezoldigd door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). Het is jammer dat het geld van de Nederlandse belastingsbetaler resulteert in een artikel van wat we allemaal al lang weten: eet meer groenten en fruit.

Ik ben het dan ook volstrekt eens wanneer Jesse het Voedingscentrum aanspreekt en zegt: "Help mensen met advies over wat WEL goed is". Inderdaad: wetenschappelijk onderzoek kan alleen geleverd worden door instanties met een deftig budget. Het Voedingscentrum heeft zulk budget. Eaton schreef het reeds: er wordt te weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan paleo alhoewel er miljoenen paleo eters zijn die duidelijk voordelen ondervinden nadat ze overstapten naar een paleo dieet.

Jammer genoeg stak het Voedingscentrum bijvoorbeeld veel geld in hun Jaarprijs Voedingscentrum (sinds 2012 beëindigd wegens bezuiniging). Winnaars werden duidelijk verheerlijkt alsof het om een soort superfood ging.

Neem als voorbeelden Vitalinea koekjes van LU, of de "Soep compleet": 400 gram groenten (ofwel aardappel + bloemkool, ofwel tomaat + paprika) en een kruidenmix in een doorzichtig plastic potje: water toevoegen, 20 minuten koken en je hebt een soep waar het Voedingscentrum de hoogste prijs aan geeft. Bedenkelijk dat de overheid daar geld aan heeft gegeven.

Ook bedenkelijk dat de winnaarslijst op de website van het Voedingscentrum prijkt naast… jawel: de superfoods!… :

Besluit: eet gevarieerd, vermijd wondermiddelen

• Dat we flink wat groenten en fruit moeten eten, is de boodschap die we zowel in paleo, bij Jesse en bij het Voedingscentrum terugvinden.
• Dat we kritisch moeten blijven bij elke aankoop blijft de boodschap: blijf kritisch zowel op wat de overheid ons leert, als op wat er op de verpakking staat, alsook op wat er verder in de media over voeding wordt geschreven.
• Dat we ons niet mogen laten meeslepen met de superfood-industrie marketing, die je zal overdonderen met pseudo wetenschappelijke informatie.

De Nederlandse overheid spendeerde tussen 1997 en 2011 duidelijk geld waar het niet hoefde. Beter was geweest ieder inwoner een paleo kookboek cadeau te doen – of gewoon een kookboek met gezonde, verse ingrediënten – of voedingsbonnetjes waarmee je alleen verse ingrediënten kan kopen… Aan ons – de bevolking – om mondiger te worden en de overheid erop te wijzen dat we graag meer initiatieven zien die onze gezondheid wel ten goede komen, liefst preventief en wetenschappelijk onderbouwt.

Laat je in je aankopen leiden door wat onze voorouders aten, eet gevarieerd en wees op je hoede als er iemand je 1 superfood of 1 Jaarlijks Goede Voeding of 1 wondermiddel wil verkopen.